Nesttun har lange tradisjoner som knutepunkt i distriktet

I dag er det Bybanen i Bergen som er det mest sentrale i kollektivbilde på Nesttun i tidligere Fana kommune. Nesttun var tidligere et viktig trafikk knutepunkt for Fanabilene, Osbilene og Hardangerbilene. Nesttun hadde også en gang i tiden 2 jernbanestasjoner hvor NSB og Osbanen var operatører. (Osbanen var privatdrevet).

Osbanen kom først
Den nye jernbanen tok av frå Nesttun stasjon på Vossebanen, og gjekk sørover gjennom Fana og Os, med endestasjon ved strandstaden Osøyro, eller Osøren som namnet vart skrive den gongen. Dei andre stasjonane og stoppestadene på Osbanen var Skjold, Rådal, Stend, Solbakken (oppretta 1927), Fana, Hamre, Kismul, Kalandseid, Søfteland, Ulven og Kuven.

Den 1. juli 1894 vart Nesttun-Osbanen høgtideleg opna for trafikk. Omlag 250 menneske var med det første toget til Os, og på Osøren var det møtt fram den største folkemengda som til då var sett i bygda. Banen var eit stort framsteg for bygdene. Med toget kunne folk reisa fram og tilbake mellom Os og Bergen på dagen, og reisetida var meir enn halvert samanlikna med dei snøggaste dampbåtane. Bortimot to timar tok togturen Bergen-Os, medrekna togbytting og venting på Nesttun. Billetten for ein togtur var endå til billigare enn med dampbåt.

 

Bilane konkurrerer ut banen

I 1920 byrja den første bilruta å frakta passasjerar mellom Os og Bergen. To år seinare vart det starta bilrute på strekninga Bergen-Nesttun-Sagenes. Same året kom endå ei bilrute i trafikk mellom Os og Nesttun. Bilane hadde fleire fordelar samanlikna med Osbanen. For det første var reisetida med bil Bergen-Os berre 1 time og 20 minuttar, mot bortimot to timar med toget. Noko av årsaka til dette låg i at bilvegen Bergen-Os var seks kilometer kortare enn den kurverike jernbanen. Lastebilane kunne køyra varer frå dør til dør, medan toget var bunde til å følgja sporet sitt. Det var difor ikkje merkeleg at rutebilane vart ein stygg konkurrent for Osbanen. Frå toppåret 1918 sank talet på reisande med Osbanen til omlag ein sjettepart i 1930. Godstrafikken vart i 1920-åra nesten halvert. Frå 1925 hadde Osbanen raude tal i driftsrekneskapen.
 
Nesttunvassdraget
Nesttunvassdraget er elven som renner gjennom Nesttun og ut i Hopsfossen, med alle kilder og tilløp. Vassdraget har en interessant historie som kraftkilde for industrien som ble bygget opp på Nesttun på slutten av 1800-tallet. Langs elven finner vi mange kulturminner fra denne perioden. Også kulturminner knyttet til annen bruk som for eksempel vaskeplasser og broer finner vi langs vassdraget. Elven er også i dag en viktig, men uutnyttet ressurs som gir muligheter for rekreasjon og opplevelser. Elvebreddene er viktige deler av grøntstrukturen i det ellers tett utbyggede Nesttunområdet.